31 maart 2023 5 min

Cooling Matters 2023

Op 30 maart trok de tweede editie van het Cooling Matters event zo’n 100 bezoekers! NVKL, KNVvK, Opleidingscentrum GO°, STEK en Post HBO Koudetechniek vroegen deze editie vanuit het Intechnium Gebouw in Woerden aandacht voor de belangrijke rol van onze sector in het verlagen van de CO2-uitstoot.

F-gassenverordening

NVKL-directeur Coen van de Sande vertelde de zaal dat er op datzelfde moment een stemming gaande was in het Europees Parlement over de versnelde terugfasering van de F-gassenverordening. Naast internationale afspraken zoals de Green Deal om als eerste continent ter wereld in 2050 geheel klimaatneutraal te zijn, vertelde Coen dat we ook te maken hebben met internationale ontwikkelingen. Zo heeft de oorlog in Oekraïne tot gevolg dat Nederland vanwege de hoge energieprijzen versneld van het gas af gaat. De belangrijkste transities die een grote impact op onze sector (gaan) hebben, zijn: van HFK’s naar laag GWP koudemiddelen, de focus op energie-efficiency, van gasketels naar warmtepompen, systeemintegratie en digitalisering/robotisering.

Niet bang, maar bewust maken

  • Michel van Bronkhorst, trainer, consultant en teamleider bij Opleidingscentrum GO°, nam de zaal hierna mee in het onderwerp veiligheidsaspecten van brandbare koudemiddelen. Hierbij ging hij in op het koudemiddel R290 (propaan) en het verschil tussen verbranden en ontploffen, de brandbaarheidsgrens, de verbrandingswarmte en het gewicht. Michel legde aan de hand van een korte video uit wat de impact van een ontploffing van een dergelijk gas kan zijn. Op de video is te zien dat een man de inhoud van een butaanfles in een gat in de tuin giet om mollen mee te bestrijden. Bij het aansteken van de vloeistof ontstaat een explosie waarbij de inhoud van de tuin zo’n twee meter omhoog wordt geblazen. Michel benadrukte na de video niemand in de zaal bang te willen maken, maar wel na te laten denken over de risico’s van het werken met dergelijke middelen. Als je als bedrijf de werkzaamheden goed inzet en als vakspecialist de juiste opleidingen en trainingen volgt, dan kun je volgens Michel vergelijkbare situaties zeker voorkomen.

Vastleggen kennis en vakmanschap

  • Marcel van Lieshout, directeur van Stichting Centraal Register Techniek, maakte een mooi bruggetje naar het vastleggen van deze kennis en vakmanschap in het Vakpaspoort. Volgens Marcel stel je tegenwoordig twee vragen aan de installateur bij het plaatsen van een CV-ketel of (hybride) warmtepomp: wil je een kopje koffie en beschik je over de benodigde certificaten? In het Vakpaspoort kunnen vakmensen aan de klant op een gemakkelijke manier aantonen dat ze over de certificaten beschikken die nodig zijn voor de klus. Marcel vertelde dat je in de sector aan de ene kant wil laten zien dat iedereen goed en volledig opgeleid is, maar dat je aan de andere kant te maken hebt met een groot tekort aan vakmensen die misschien niet allemaal ‘superopgeleiden’ zijn, maar wel inzetbaar zijn op deelprojecten. Het is daarom ook mogelijk om een ploeg samen te stellen van medewerkers die niet allemaal over alle certificaten beschikken, maar als team wel aan de eisen voldoen om de opdracht aan te nemen. Inmiddels staan onder andere de F-gassen al in het Vakpaspoort en volgen binnenkort de ACB’s.

Masterclass Pinch-analyse

Een drietal sprekers nam de zaal vervolgens mee de diepte in. Jan Grift, adviseur BlueTerra Energy Experts en docent/trainer, ging in op de Pinch-analyse. Hij liet een schema zien waarin je inventariseert op welke punten in een fabriek sprake is van opwarming en afkoeling. Vervolgens schets je dit in een tabel en maak je deze cumulatief. Het punt waar koude en warmte bij elkaar komen, heet het kritische punt, ook wel het Pinch-punt genoemd. Als je een dergelijke berekening voor een fabriek maakt, kun je door middel van de getrokken lijnen de potentiële warmteterugwinning berekenen.

  • Hendrine Kalkman, hoofd koeltechniek bij Frimex Installatie, ging door op dit onderwerp en vertelde de zaal meer over het inrichten van koelsystemen in supermarkten. Daarbij worden in eerste instantie de behoeften van de supermarkt geïnventariseerd. In dit geval ging het om het koelen en vriezen van producten en het verwarmen en koelen van de winkelruimte. Deze warmte- en koudevraag kon opgewekt worden met behulp van een transkritische CO2-booster installatie. Hendrine vertelde dat de hoeveelheid warmte die beschikbaar is, afhangt van het benodigde koelvermogen dat de compressoren moeten leveren. Mocht blijken dat er niet genoeg warmte aanwezig is, dan is er extra verwarmingsvermogen nodig door middel van elektrische naverwarmers, losse warmtepompen in de winkel of een false load verdamper (in de vorm van een aparte verdamper op het dak of een verdamper boven het gaskoelerblok).
  • Geert Doornbos, lector en docent bij Post HBO Koudetechniek, sloot de masterclass Pinch af door in te gaan op het transkritisch en subkritisch gedrag van een supermarkt gaskoeler. Hij ging in op een studie die onderzocht of een 2K approach mogelijk is bij het ontwerp van een CO2-gaskoeler. Er werd in drie condities getest, namelijk in de winter, milde winter en de zomer. Geert vertelde dat de plek van de sensor van belang is, aangezien deze anders op een andere plek in de installatie dan gewenst de warmtestroom plaatst. Het antwoord of de 2K eis haalbaar was, bleek ja te zijn.

Van ACK naar ACB

  • Wim den Boer, directeur van Stichting Emissiepreventie Koudetechniek (STEK), nam het stokje over en ging in op de ACB-certificering voor monteurs, waarbij de K van koolwaterstoffen in ACK recentelijk is vervangen door de B van brandbare koudemiddelen. Volgens Wim zijn natuurlijke/brandbare koudemiddelen een prima alternatief voor F-gassen en HFO’s. Er zijn echter ook enkele aandachtpunten die met name gericht zijn op het veilig werken met deze middelen. De wettelijke basis hiervoor komt uit het Activiteitenbesluit artikel 3.16d. Er is de afgelopen tijd hard gewerkt aan het opzetten van vijf examens die ook de natuurlijke koudemiddelen meenemen. De examenopzet bestaat uit een theorie- en praktijkexamen, waarbij 67% van de vragen goed beantwoord moeten worden om te slagen. Inmiddels zijn een kleine 100 kandidaten gecertificeerd. Wim vertelt dat STEK nog hard op zoek is naar vakmensen die deze nieuwe ACB-examens willen afnemen en doet een oproep aan de zaal om zich bij hem te melden.

Optimaal klimaat inregelen

  • Adriaan van Beek, directeur van De Laat Koudetechniek, sloot de middag af met het delen van een innovatieve case bij hun klant Grob Zwitserland. In dit bedrijf worden diverse biologische groenten verwerkt en verpakt. De klant had allerlei wensen voor zijn producten, personeel en machines. Zo moest op de volgende aspecten ingezet worden: temperatuur-, klimaat- en energiebeheersing, het afbouwen van het gebruik van fossiele brandstof, koude-opwekking en het hergebruik van warmte. Daarbij was de wens om magnetische straling zoveel mogelijk te vermijden, waardoor de bekabeling via de buitenkant van de fabriek gelegd moest worden. Adriaan vertelde over de vele uitdagingen van het project (zoals de afhankelijkheid van de zon en de piekbelasting die vermeden moest worden), maar sluit af dat ze alles hebben kunnen realiseren.

Getekende samenvatting

Gedurende de middag was tekenaar Daan Bleichrodt aanwezig die een mooie samenvatting in korte teksten en plaatjes heeft gemaakt. Hij vatte de dag aan het eind samen door het publiek mee te nemen in de volgens hem belangrijkste inzichten uit de diverse sessies.

Pagina delen
Pagina delen
? Hulp nodig?