EPBD IV: van periodieke keuring naar continue monitoring
De Europese richtlijn EPBD IV (Energy Performance of Buildings Directive) is van kracht en wordt in Nederland gefaseerd geïmplementeerd via het Besluit bouwwerken leefomgeving (BBL). De eerste implementatietranche is gepubliceerd op 7 mei 2026 in Staatsblad 2026 nr. 103 en op 29 mei 2026 in werking getreden.
Einde van de traditionele keuringsverplichting
Voor de EPBD-keuringen betekent dit een belangrijke koerswijziging. In hoofdstuk 3.5 van de toelichting op de eerste implementatietranche is vastgelegd dat de regels voor de periodieke keuring van verwarmings-, ventilatie- en airconditioningssystemen worden aangepast. De nadruk verschuift van de traditionele 4-jaarlijkse aircokeuring en 5-jaarlijkse verwarmingskeuring (Scope 14) naar een aanpak waarbij installaties continu worden gemonitord en geoptimaliseerd via GACS en onderhoud. Hiermee sluit Nederland aan bij de mogelijkheden die EPBD IV biedt om keuringsverplichtingen te vervangen door slimme monitoring en beheer van installaties.
GACS is de nieuwe standaard
Een centrale rol is weggelegd voor het Gebouwautomatiserings- en Controlesysteem (GACS). Dit systeem bewaakt, analyseert en optimaliseert continu het energiegebruik van technische installaties. Daarnaast kan het afwijkingen signaleren, rendementsverliezen opsporen en beheerders ondersteunen bij het verbeteren van de energieprestatie van gebouwen.
De eerste tranche van de implementatie laat zien dat de GACS-verplichting de komende jaren verder wordt uitgebreid. Daarbij wordt de vermogensgrens per 1-1-2030 verlaagd van 290 kW naar 70 kW, waardoor aanzienlijk meer gebouwen onder de verplichting gaan vallen. Dit geldt ook voor bestaande bouw.
De implementatie van EPBD IV betekent dat kennis van gebouwautomatisering, energiemanagement en datagedreven onderhoud steeds belangrijker wordt.
